Fok de banken!

Ze kunnen zomaar omvallen, gokken met je spaarcenten, doen moeilijk als je wilt lenen, strooien met bonussen en worden tegenwoordig zelfs ondergepoept. Banken, je hoeft niet in een Occupytentje te liggen meuren om het in 2012 eens zonder ze te willen. Maar hoe? Revu’s 5 Gouden Tips om toch rond te komen. 

1. GA CROWDFUNDEN
Goed, de wereld mag dit jaar vergaan, maar laten we het vagevuur dan tenminste tegemoet treden met één noemenswaardige prestatie op ons cv. Tijd voor dat eigen bedrijfje dat je al jaren uit de grond wilt stampen, maar waar je tot nu toe simpelweg de cojones niet voor hebt gehad. Tijd dus ook om een business plan uit je vingers te persen, je goede pak uit het stof te trekken en naar de bank te sloffen voor het professioneel lospeuteren van wat startkapitaal.

Alleen helaas *instart treurige vioolmuziek* blijken de zaken aldaar een heel stuk minder rooskleurig. Het Bureau Krediet Registratie slaat alarm vanwege een openstaande creditcardschuld. Dat grijze figuur tegenover je is allerminst enthousiast over je opblaasbare openluchtcafé (of God mag weten wat voor geniaal idee aan je brein ontsproten is). En je commerciële kindje wordt zo prematuur de nek omgedraaid nog voor de 500 gratis visitekaartjes van die Oekraïense printwebsite op je deurmat zijn geploft. Exit ondernemersplannen? Nope, toch niet. De redding komt in één woord: crowdfunding. 

‘Crowdfunding is het systeem waarbij heel veel verschillende mensen via een internetplatform persoonlijk investeren in – of doneren aan – een project dat geld nodig heeft om te worden opgezet’, legt Gijsbert Koren in zijn beste Jip-en-Janneke-termen uit. Koren is medeoprichter van CrowdAboutNow, de eerste Nederlandse webhangout waar startende ondernemers en potentiële geldschieters elkaar aan hun digitale colbertje kunnen treken. ‘Het grote verschil met bankleningen, fondsen of investeringsmaatschappijen is dus dat je het geld niet leent van één grote speler, maar van soms wel honderden kleine. Bovendien zijn banken in deze crisistijden sowieso minder happig om met geld over de brug te komen. Zeker voor starters, die vaak nog geen onderpand hebben voor hun lening, begint crowdfunding dan ook een heel interessant alternatief te worden.’

In 2011 werd er zo al voor 2,5 miljoen euro losgeweekt via Nederlandse crowdfundwebsites, waarvan het Rotterdamse duurzame innovatiebedrijfje Enviu vorige maand een nationaal record scoorde met 100.000 euro door 372 investeerders. Maar de succesvoorbeelden zijn inmiddels talrijk. Journalist van het Jaar Brenno de Winter verzamelde binnen 52 minuten de 2500 euro die hij nodig had voor zijn juridische kosten in het strafonderzoek rond zijn OV-chipkaartkraak en filmregisseur Eddy Terstall kreeg zoveel crowdfunders enthousiast voor zijn te financieren korte film DEAL, dat het in één klap een lange film werd.

‘Zeker voor start-ups in de kunst- en cultuurhoek is crowdfunding ideaal’ weet Koren. ‘Je creëert heel concreet een betrokkenheid met je geldschieters, doordat je ze vragen kunt stellen en updates kunt geven over je bedrijf. Vaak zitten er tussen de investeerders bovendien behoorlijk wat klanten of mensen die potentiële klanten kennen. En zo krijg je dus ook nog eens een grotere afzetmarkt.’ 

2. GOOI JE GÊNE OVERBOORD 
Leuk natuurlijk dat startkapitaal voor je eigen bedrijfje, maar jammer dat je virtuele vriendenkring te beroerd was om ook wat geld vrij te maken voor de Audi van meneer de directeur. Maar geen nood, er is hulp onderweg uit onverwachte hoek. Gewoon je gêne overboord gooien, een bosje bloemen bij elkaar graaien en: even aan je moeder vragen.

‘Er rust in Nederland vaak nogal een taboe op, maar als je het mij vraagt is er niets mis mee om geld, ook grotere bedragen, te lenen bij familieleden die het zich kunnen veroorloven’, vindt financieel adviseuse Esther Schulte van het Rotterdamse Ocean Finance. ‘Er is alleen één ding waar je wel goed op moet letten: het moet voor beide partijen volkomen helder zijn wat voor afspraken jullie precies maken. Dat voorkomt later een hoop narigheid.’

Ook als de deals worden beklonken in de late uurtjes van oma’s verjaardagsfeestje is het volgens Schulte dus aan te raden om even een aantal afspraken achterop een bierviltje te krabbelen. ‘Ik zou altijd zwart op wit vastleggen hoeveel je leent, voor hoe lang je leent, hoe je wilt afbetalen en tegen welke rente.’

Rente bij een lening aan je bloedeigen familie; is dat niet heel erg Dagobert-Duckerig? Schulte: ‘Nee, als je familieleden het geld op de bank hadden laten staan, hadden ze ook rente ontvangen. Je wilt dus niet dat ze inkomsten zullen mislopen en op deze manier levert het beide partijen zelfs geld op. Jij betaalt een lagere rente dan bij een banklening of doorlopend krediet en je familie ontvangt een hoger percentage dan ze van de bank zouden hebben gekregen op hun spaarrekening.’

Maar het kan altijd simpeler. Waarom immers een uitgebreid leensysteem op poten zetten als je familie je het geld ook met alle liefde cadeau wilt doen. Hoe? Gewoon even trouwen. 

We mogen in ons krenterige kikkerlandje dan wegkomen met twee tientjes in een envelop, over de grens liggen de cadeaubedragen bij huwelijken vaak vele malen hoger, zo blijkt uit het boek Poen Para Doekoe Floes van het Utrechtse Geldmuseum. De Spanjaarden spannen de troon. Zelfs verre ooms en tantes schuiven aan het paellabuffet zonder aarzelen 1000 tot 1500 euro door aan de tortelduifjes. Dus op zoek naar je Spaanse guapa, haar volledige familie laten invliegen, met z’n allen op maandagochtend naar het gratis trouwuurtje bij het stadhuis, en hoppeta! Rechtstreeks door naar de Audidealer. 

3. WORD EEN INTERNETHIT
Je hebt je eigen bedrijfje. Je hebt je auto. Tijd voor een welverdiende zonvakantie om volkomen uitgerust aan je nieuwe carrière te beginnen. Alleen weer datzelfde probleem: geld. 

Willeke Alberti mag dan jarenlang op vakantie zijn gegaan op de beurs van Ome Jan; als meneer net een paar ruggen heeft opgehoest voor je bedrijfsbolide zal je toch echt elders moeten leuren voor dat ticket naar Sulawesi. Je zou je gouden tanden kunnen verpatsen of jezelf kunnen wenden tot de malafide leenspotjesmaffia, maar het kan ook beter. Het enige wat je nodig hebt: een laptop, een internetverbinding en een briljant idee om op iemand anders zijn kosten de wereld over te vliegen. Jawel mensen, freeloading is het nieuwe zwart. En velen helden gingen je voor.

Ramon Stoppelenburg bijvoorbeeld, was een 24-jarige student journalistiek uit Zwolle zoals zoveel 24-jarige studenten journalistiek uit Zwolle: verveeld, blut en continu wegdromend bij de gedachte om ooit meer van onze aardkloot te zien. Tot hij in mei 2001 de weblog letmestayforaday.com registreerde en mensen opriep om hem – slechts in ruil voor een rolletje in zijn dagelijkse updates – één nachtje onderdak te geven. Het resultaat: Stoppelenburg kreeg 3577 uitnodigingen uit 72 landen, reisde 25 maanden lang de wereld over, ontmoette Steve Irwin en Geri Halliwell en geeft tot op de dag van vandaag lezingen over zijn avontuur. De totale schade voor zijn bankrekening: niente. Één vrouwtje liet hem met haar zuurverdiende airmiles zelfs gratis van Amsterdam naar Canada vliegen. En dat in een tijdperk waarin de latere oprichters van Facebook, Twitter en YouTube nog doodleuk bij moeders aan de macaroni zaten.

Nu sociale media wel een groot deel uitmaken van ons dagelijks leven zijn de mogelijkheden helemaal eindeloos. Het netwerk heb je al, talent is geen vereiste, het enige devies: opvallen jongûh! Neem nou Matt Harding, een 27-jarige archetypische computernerd uit Connecticut die slechts boven het digitale maaiveld uitstak om één reden. Het meest debiele dansje ooit.

In 2003 nam Harding ontslag als gamedesigner om aan een wereldreis te beginnen. Tot zover op eigen kosten. Totdat hij twee jaar later een YouTubefilmpje monteerde van zijn gimmick om voor toeristische trekpleisters zijn ledematen los te gooien in een soort epileptisch apendansje. Harding werd een regelrechte viral-hit, mocht opdraven in menig talkshow en werd door bedrijven als Visa en kauwgomfabrikant Strike gevraagd om opnieuw de koffers te pakken (betaald dit maal!). De afgelopen jaren herhaalde hij zijn kunstje zo van Kirgizië tot Papoea-Nieuw-Guinea en danste hij tussen de pinguïns op Antarctica, op een vliegdekschip in de Stille Zuidzee en onder water in het grootste aquarium van Dubai. De teller staat inmiddels op zo’n 80 landen, and counting. Hardings wijze raad: ‘Hey, I’m just dancing.’

LEES VERDER...